Achtergrondinformatie
- De Kwaliteitsmeter in een notendop
- Wat levert de Kwaliteitsmeter op?
- Wat meet het precies?
- Wat zit er nog meer in de pen?
- Publicatie
1. De Kwaliteitsmeter in een notendop
Be Involved is een verzamelnaam voor instrumenten die hetzelfde doel hebben: gemeenten ondersteunen bij het versterken van de jeugdparticipatie. Jeugdparticipatie betekent dat kinderen en jongeren actief betrokken zijn bij beslissingen over de samenleving. Om gemeenten hierbij te ondersteunen ontwikkelt Be Involved meerdere instrumenten. Een voorbeeld is de Kwaliteitsmeter Jongerenparticipatie Gemeenten.
Factsheet Wat is Be Involved?
Wat is de kwaliteit van jeugdparticipatie?
De Kwaliteitsmeter laat gemeenten zien hoe het staat met de inspraak en invloed van jongeren op het gemeentelijke beleid. Hoeveel jongeren zijn actief betrokken bij uw beleid? Wat is de kwaliteit van hun inspraak? Op welke gemeentelijke beleidsterreinen zijn jongeren vooral actief? En waar bestaat hun invloed zoal uit?
De Kwaliteitsmeter van Be Involved bestaat uit twee online vragenlijsten: één voor de gemeente zelf en één voor jongeren.
Waarom jeugdparticipatie meten?
Er bestaan al instrumenten om de maatschappelijke jeugdparticipatie (deelname aan de samenleving) in beeld te krijgen. Denk aan de lokale jeugdmonitoren en de landelijke monitoren van de GGD en het SCP. Het unieke van de Kwaliteitsmeter van Be Involved is dat die vooral ingaat op de politieke participatie van jongeren: de kwaliteit van de inspraak, invloed en initiatieven van jongeren.
Wetenschappelijk onderbouwd
De Kwaliteitsmeter van Be Involved komt niet van de tekentafel. Het is het resultaat van een anderhalf jaar durend interactief traject (pilotstudie). De Kwaliteitsmeter is tot stand gekomen in een interactief proces met professionals en jongeren. Er is nauw samengewerkt met de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Tilburg en Utrecht en de NJR (voorheen de Nationale Jeugdraad). Het instrument sluit aan bij de wensen en behoeften van de praktijk. De vragenlijst voor ambtenaren is bovendien gevalideerd met een quickscan die Stichting Alexander en het Verwey-Jonker Instituut in het najaar van 2009 onder 175 gemeenten hebben uitgezet. Het is goed mogelijk de Kwaliteitmeter van Be Involved in samenhang met andere lokale monitors in te zetten.
Initiatiefnemers
Verwey-Jonker Instituut en Stichting Alexander zijn de initiatiefnemers van de Kwaliteitsmeter Jongerenparticipatie Gemeenten. De Kwaliteitsmeter biedt gemeenten een objectief en betrouwbaar instrument waarmee zij hun beleid en inzet op het gebied van jeugdparticipatie in concrete resultaten kunnen meten. Beide organisaties zijn al jarenlang actief op het gebied van jeugdparticipatie, onderzoek en methodiekontwikkeling in de publieke ruimte en bovendien medeoprichters van Kinderen in Tel.
De kwaliteitsmeter is gefinancierd door de G4-gemeenten, Tilburg, VWS/Beter in Meedoen en UNICEF Nederland.
2. Wat levert de Kwaliteitsmeter op?
De Kwaliteitsmeter van Be Involved meet de kwaliteit van politieke jongerenparticipatie vanuit het perspectief van de ambtenaar en van jongeren.
Een gemeenten heeft vier goede redenen om de Kwaliteitsmeter van Be Involved te gebruiken.
1. Verantwoording van beleid
Als gemeente heeft u met de Kwaliteitsmeter van Be Involved een verantwoordingsinstrument in handen. Dat stelt u in staat om bijvoorbeeld (twee-)jaarlijks te achterhalen hoe het staat met het meedenken en meebeslissen van jongeren in uw gemeente. Dat is ook nodig gezien Wmo.
2. Het bevorderen van de dialoog tussen beleidsmakers en jongeren
Het doel van de Kwaliteitsmeter is om jongeren en gemeenten dichter bij elkaar te brengen. Met elkaar in dialoog gaan over de kwaliteit van participatie in de gemeente. Het is informerend, uitnodigend, stimulerend en activerend.
3. Benchmark en monitoring
De Kwaliteitsmeter van Be Involved is geschikt om jeugdparticipatiebeleid in verschillende gemeenten met elkaar te vergelijken (benchmarken). Dat draagt ertoe bij dat gemeenten van elkaar leren en verantwoording afleggen.
4. Profilering op het gebied van jeugdparticipatie in Kinderen in Tel
In 2009 werkten 175 gemeenten mee aan de quickscan jeugdparticipatie. De resultaten staan in het Databoek Kinderen in Tel 2010 (Steketee, Mak & Tierolf, 2010). In het Databoek dat in 2012 verschijnt komt een overzicht van wat gemeenten doen rondom jongerenparticipatie. Als gemeente kunt u met de Kwaliteitsmeter van Be Involved kenbaar maken dat u (politieke) jongerenparticipatie serieus neemt.
3. Wat meet de Kwaliteitsmeter precies?
De Kwaliteitsmeter van Be Involved omschrijft politieke participatie als volgt:
Politieke participatie is de invloed die een jongere heeft op zijn of haar leefomgeving. Het gaat hier om inspraak (ik kan mijn mening geven), invloed (er wordt iets met mijn mening gedaan) en initiatief (ik kan een activiteit organiseren en uitvoeren).
Het gaat om alle beleidsterreinen op lokaal niveau die voor jongeren relevant zijn en de uitvoering van dat beleid. Inspraak in gemeentelijk beleid, inspraak in de wijk, op school, in de vrije tijd, in verenigingen of in jongerencentra.
Stappen in participatie
De indicatoren zijn gebaseerd op de participatieladder van Hart (1992) en het medezeggenschapsmodel van De Winter et al. (2003). De Kwaliteitsmeter gaat uit van de volgende stappen in participatie:
1. Informeren: jongeren informeren over belangrijke thema’s.
2. Raadplegen: jongeren raadplegen over zaken die hen aangaan.
3. In dialoog gaan met jongeren: daadwerkelijk in contact komen met jongeren.
4. Inspraak hebben: jongeren daadwerkelijk inspraak geven.
5. Eigen initiatief: jongeren stimuleren om eigen initiatieven te ontplooien en om ongevraagd advies te geven.
Twee Indicatoren Jeugdparticipatie Gemeenten
Naast de uitgebreide vragen – en de analyse daarvan – meet de Kwaliteitsmeter ook twee op zichzelf staande Indicatoren Jeugdparticipatie Gemeenten. Deze slaan specifiek op politieke participatie in het gemeentelijk beleid. De centrale vraag is: hoe is het gesteld met jeugdparticipatie in een gemeente?
De twee indicatoren betreffen:
1. De lokale indicator gemeentebeleid jeugdparticipatie Ambtenaren
Deze indicator meet de gemeentelijke beleidsinspanningen op het gebied van jeugdparticipatie. De scores leiden samen tot een gemiddelde gemeentelijke score: de lokale indicator gemeentebeleid jeugdparticipatie ambtenaren.
2. De lokale indicator gemeentebeleid jeugdparticipatie Jongeren
Deze indicator brengt in beeld hoe jongeren de mogelijkheden tot politieke participatie ervaren. Deze bestaat uit twee onderdelen:
- De mate van beleidsgerichte participatie: het aandeel jongeren dat in de afgelopen periode beleidsgericht geparticipeerd heeft.
- De kwaliteit van politieke jeugdparticipatie: het oordeel van jongeren over de mogelijkheden tot beleidsgerichte participatie in hun gemeente.
Het doel is dat de indicatoren leiden tot dialoog en actie. De verschillen tussen de beide indicatoren kunnen opvallend zijn. Of de verschillen tussen soortgelijke gemeenten kan groot zijn. Dit kan een reden zijn om tot nieuwe initiatieven te komen. Het is natuurlijk ook mogelijk dat de indicatoren niet veel van elkaar verschillen.
4. Wat zit er nog meer in de pen?
Gemeentelijke invoering Kwaliteitsmeter
Individuele gemeenten kunnen nu met de vragenlijsten en de indicator van de Kwaliteitsmeter Be Involved aan de slag. In 2011 willen we dat alle gemeenten van Nederland bereid zijn tegelijkertijd over te gaan tot het toepassen van Be Involved.
Aanvullend aanbod aan advies, coaching en ondersteuning
Naast de Kwaliteitsmeter werkt Be Involved aan een aanbod van informatie over jeugdparticipatie, methoden, advies, coaching/training en implementatie. Gemeenten kunnen daarvan gebruikmaken om hun jeugdparticipatie naar een hoger plan te brengen.
Kinderparticipatie
Om te beantwoorden aan de behoefte van gemeenten aan een instrument kinderparticipatie houdt Be Involvedeen interactieve inventarisatie. Een eerste proef op schaal van de gemeente Amsterdam kwam in 2010 gereed.
Model Integraal jeugd(participatie)beleid (MIJ ©)
Uiteindelijk werken we naar een Model Integraal Jeugd(participatie)beleid (MIJ ©) voor gemeenten. Dit werkmodel wordt gebaseerd op het al bestaande Model Integraal Cliëntenfeedback (MIC©) voor de jeugdzorg (door Stichting Alexander). Het omvat een online interactief samenhangend pakket aan instrumentaria, methoden en criteria voor het jeugdparticipatiebeleid en de uitvoering daarvan.
Europa
In meerdere Europese landen is er ervaring met soortgelijke instrumenten en indicatoren voor jeugdparticipatie. Be Involved kan als voorbeeld dienen voor andere Europese landen.
Landelijke stuurgroep Be Involved
Voor het verder uitwerken van de plannen en ambities is een landelijke stuurgroep geformeerd. Deze bestaat uit de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Tilburg, Utrecht, Uden en Delft.
5. Publicatie
Als u op onderstaande link klikt kunt u de gehele brochure downloaden.